De eerste editie van de Ascend XTRi maakte alle verwachtingen waar

Op 25 juli om 3 uur ’s ochtends vertrokken 270 triatleten vanaf het meer van Lourdes voor de eerste editie van de extreme triatlon ASCEND XTRI, tot dan bekend als de Triathlon des Pyrénées. Op het programma stonden 3,8 km zwemmen, 180 km fietsen over vijf Pyreneeëncols en tot slot een looponderdeel richting de Pic du Midi. Maar die dag besloot de berg zelf ook aan de wedstrijd deel te nemen. Mist, regen, kou, hagel en onweer gooiden het oorspronkelijke scenario overhoop en maakten van deze eerste editie een ware beproeving in aanpassingsvermogen en weerbaarheid.

Drie uur ’s nachts in Lourdes. Het is nog donker wanneer de eerste atleten het meer in gaan. 270 triatleten beginnen aan hun zwemtocht van 3,8 kilometer in een heel bijzondere sfeer. In het donker tekenen de lichtjes van de zwemmers en veiligheidsteams geleidelijk het parcours op het meer af.

Zo begint de ASCEND-triatlon, ver weg van de gebruikelijke drukte rond een triatlonstart, in de stilte van de Pyreneeënnacht. Na het zwemmen komen de atleten in de wisselzone. Een voor een verlaten ze Lourdes, in het donker en bij het licht van hun fietsverlichting. De dag moet nog beginnen. 180 kilometer en vijf Pyreneeëncols, goed voor 5.100 hoogtemeters, wachten de pioniers van het evenement. En daarna nog een maratrail van 42 kilometer met 2.740 hoogtemeters...

Vijf legendarische cols op het fietsparcours

Het fietsparcours is een van de kenmerkende onderdelen van ASCEND. Over 180 kilometer trekken de deelnemers door de Pyreneeën, met vijf zware beklimmingen op rij: Balès, Peyresourde, Val Louron-Azet en Aspin. Een parcours waarop je al snel de gewoontes van een klassieke langeafstandstriatlon moet loslaten.

Je inspanning, voeding en materiaal managen, lange beklimmingen en afdalingen verwerken, omgaan met wisselende temperaturen en vooral inschatten wat er nog in je benen zit zodra de fiets aan de kant gaat. Kilometer na kilometer rekt het veld uit. De valleien volgen elkaar op. De deelnemers komen steeds meer alleen te staan in hun wedstrijd.

Geleidelijk begint een ander element een steeds grotere rol te spelen: het weer. De Pyreneeën kunnen razendsnel van gezicht veranderen. ASCEND 2026 leverde daar een bijzonder tastbaar voorbeeld van. Op sommige passages trekt de mist op. Dan komt de regen. Daarna de kou. Op bepaalde plekken krijgen de deelnemers ook hagel over zich heen, terwijl boven het massief onweersbuien ontstaan. De omstandigheden maken het fietsparcours veel zwaarder dan verwacht.

Naast de hoogtemeters en kilometers moeten de deelnemers nu ook afkoeling zien te voorkomen, scherp blijven in de afdalingen en blijven eten ondanks de vermoeidheid. De uren verstrijken en het lichaam wordt steeds zwaarder belast. Wanneer de eerste deelnemers uiteindelijk de tweede wisselzone in Payolle bereiken, vertellen sommige gezichten al hoe intens deze dag is geweest.

De eerste uitvallers aan het einde van het fietsparcours

Na 3,8 kilometer zwemmen en 180 kilometer fietsen door de Pyreneeën betekent je fiets neerzetten in Payolle niet zomaar dat je van discipline wisselt. Voor velen is dit het moment waarop ze moeten beslissen of hun lichaam nog in staat is om verder te gaan. Sommige deelnemers komen verkleumd aan. Anderen zijn uitgeput na uren in de regen en kou. Een aantal stapt hier uit.

Niet omdat de motivatie verdwenen is, maar omdat hun lichaam het simpelweg niet meer toelaat om onder goede omstandigheden door te gaan. Dan toont ASCEND een van zijn meest bijzondere kanten. In dit soort wedstrijden is weten hoe je verder moet gaan belangrijk. Weten wanneer je moet stoppen kan minstens zo belangrijk zijn. Voor wie vanuit Payolle vertrekt, begint een nieuwe wedstrijd. Intussen verandert de situatie hoger in de bergen opnieuw.

De Pic du Midi blijft onbereikbaar

ASCEND was opgebouwd rond een iconische bestemming: de Pic du Midi, op 2.876 meter hoogte. Na het zwemmen en de oversteek van de Pyreneeën per fiets zou het looponderdeel de atleten richting het massief voeren. De deelnemers die aan de toegangsvoorwaarden voldeden, konden vervolgens doorlopen naar de top. Maar in de bergen is een parcours altijd onderworpen aan een hogere regel: die van de omstandigheden van de dag. Het onweer op hoogte maakt de beklimming naar de Pic du Midi uiteindelijk onmogelijk.

Er wordt besloten de deelnemers niet over dit deel van het parcours te sturen. Veiligheid gaat voor het sportieve scenario. De organisatie moet het looponderdeel daarom aanpassen. Een moeilijke beslissing voor een eerste editie, want de Pic du Midi was symbolisch gezien het eindpunt van ASCEND. Maar bij onweersgevaar op hoogte bestaat er geen verstandig compromis. De top loopt niet weg.

Pacers begeleiden de lopers tijdens de laatste kilometers

Het uiteindelijk aangeboden loopparcours is minder zwaar dan aanvankelijk gepland. Toch zou het misleidend zijn om daaruit te concluderen dat het slot van de wedstrijd gemakkelijk werd. De moeilijkheid verschoof simpelweg. Ze zit niet langer alleen in de hoogtemeters of de resterende kilometers, maar ook in de opgestapelde kou, de vermoeidheid en het vermogen om vooruit te blijven gaan. De tijdsverschillen worden dan bijna bijzaak. Sommigen lopen nog altijd. Anderen wisselen lopen en wandelen af.

De ‘support runners’ worden in deze fase van de wedstrijd eveneens van grote waarde. Ze begeleiden en geruststellen de deelnemers, reiken voeding aan en vinden soms simpelweg de woorden die nodig zijn om nog een paar kilometer verder te komen. ASCEND wordt dan precies wat dit soort wedstrijd kan opleveren: een gezamenlijk avontuur dat vaak met veel emotie eindigt. Dat geldt zeker voor de eerste winnaars van het evenement, de Canadees Samuel Cote (10:50:42) en de Oostenrijkse Lisa Wiestner (13:19:16), maar net zo goed voor de 237 finishers die de eindstreep wisten te halen.

Meer dan 150 vrijwilligers begeleiden het evenement

Achter deze eerste editie stond ook een grote menselijke inzet. 270 atleten, hun families en supportteams, meer dan 150 vrijwilligers, medische en veiligheidsteams, de doorkruiste gemeenten, de ingezette diensten en iedereen die het project ondersteunde: samen brachten zij ASCEND tot leven. Een wedstrijd van deze omvang laat zich nooit samenvatten in een gps-track.

De wedstrijd bestaat dankzij alle mensen die ter plaatse aanwezig zijn, soms urenlang en onder dezelfde weersomstandigheden als de deelnemers. Deze eerste editie maakte ook heel concreet duidelijk op welke punten ASCEND nog kan verbeteren. De ervaring van 2026 vormt nu een waardevolle basis voor het vervolg. De ambitie is niet om deze eerste editie klakkeloos te kopiëren. De editie van 2027 belooft nog grootser te worden.

ASCEND keert op 24 en 25 juli 2027 terug naar de Pyreneeën, tussen Lourdes en La Mongie.

Alle resultaten